Tetova po përjeton një vrull ndërtimesh që po shndërrohet në një makth urbanistik. Ndërsa pallatet e reja po mbijnë në çdo cep, banorët e banesave të vjetra po përballen me një fenomen sa absurd aq edhe të dhimbshëm: humbjen e dritës së diellit dhe privatësisë.
Sipas standardeve të Ministrisë së Transportit dhe Lidhjeve, ndërtimi nuk është thjesht posedim i një tullë e mbi tullë, por respektim i bashkëjetesës. Është e paimagjinueshme se si në vitin 2026, lejet e ndërtimit lejojnë që muret e reja të ngrihen vetëm pak centimetra larg dritareve ekzistuese, duke shkelur rëndë Rregulloren për Normat e Planifikimit Urbanistik.
Procedura Ligjore: Referencat e Ministrisë dhe Ligjit për Ndërtim
Kur ndërtohet një objekt i ri, investitori dhe Komuna duhet t’u përmbahen këtyre hapave të prerë:
1. Distanca Minimale dhe “Vija e Ndërtimit”
Referuar Ligjit për Planifikim Urbanistik, çdo objekt i ri duhet të respektojë vijën rregullatore.
-
- Distanca: Si rregull i përgjithshëm, distanca mes dy objekteve duhet të jetë sa gjysma e lartësisë së objektit më të lartë (H/2), përveç nëse Plani Detal Urbanistik (PDU) parashikon ndryshe, por asnjëherë duke rrezikuar dritën natyrale.
2. Kriteri i “Insolacionit” (Dritës së Diellit)
Ministria përcakton se çdo njësi banesore ekzistuese duhet të ketë qasje në dritën e diellit.
-
- Standardi: Ndërtesa e re nuk guxon ta lërë objektin fqinj pa diell për më shumë se një kohë të caktuar (zakonisht kërkohen min. 2 orë dritë direkte në ditët e ekuinoksit). Nëse dritaret tuaja “zihen” plotësisht, ky është shkelje e normativave teknike të projektimit.
Çfarë duhet plotësuar kur objekti i ri “ngjitet” me një objekt të vjetër?
Nëse PDU lejon ndërtimin e objekteve të ngjitura (ndërtim në varg), investitori ka detyrime strikte teknike sipas Ministrisë:
-
- Muri i Zjarrit (Kallkan): Objekti i ri duhet të ketë murin e vet ndarës me izolim akustik dhe termik, i cili nuk duhet të dëmtojë statikën e objektit të vjetër.
- Mbrojtja e Statikës: Para fillimit të gërmimeve, investitori duhet të bëjë një Raport për mbrojtjen e gropës ndërtimore dhe sigurimin e objekteve përreth. Çdo plasaritje në objektin e vjetër është përgjegjësi direkte penale dhe civile e investitorit.
- Pëlqimi i Fqinjëve: Në rastet e ndërtimeve të ngjitura që prekin drejtpërdrejt parcelën tuaj, gjatë procedurës për marrjen e Lejes së Ndërtimit në sistemin “e-izdavanje”, fqinjët duhet të njoftohen zyrtarisht dhe kanë të drejtë të paraqesin ankesë brenda 15 ditëve.
- Dritaret në murin ndarës: Ligji ndalon hapjen e dritareve në murin që është në kufi me fqinjin (murin kallkan), përveç nëse ka një distancë ligjore të specifikuar.
Si të veproni? (Hapat e Ankesës)
-
- Kërkoni Procesverbalin: Thirrni Inspektoratin Urbanistik të Tetovës për të matur distancën mes objekteve.
- Referojuni “Lejes së Ndërtimit”: Kontrolloni nëse investitori po ndërton sipas projektit të miratuar apo ka dalë jashtë gabariteve.
- Ankesa në Shkallë të Dytë: Nëse Komuna hesht, drejtojuni Sektorit për Punë Juridike në Ministrinë e Transportit dhe Lidhjeve.
Përfundim: Zhvillimi i Tetovës nuk mund të bëhet mbi shpinën e qytetarëve. Respektimi i distancave dhe dritës nuk është dëshirë e investitorit, por detyrim ligjor që garanton shëndetin publik.
