Në vitet e fundit, Turqia është shndërruar në një destinacion kryesor për futbollistët e nivelit botëror. Klube si Galatasaray, Fenerbahçe, Besiktas dhe Trabzonspor nuk po kënaqen më vetëm me lojtarë në fund të karrierës, por po transferojnë yje në kulmin e tyre si Leroy Sane, Osimhen, Jhon Duran dhe Marco Asensio.
Por, si është e mundur që klubet turke të mposhtin konkurrencën e ligave kryesore evropiane? Sekreti qëndron te një model ekonomik i mbështetur fuqishëm nga shteti.
Tre faktorët kyç të fuqisë ekonomike turke
Suksesi financiar i klubeve turke bazohet në një “trekëndësh” avantazhesh që pak vende në Evropë mund t’i ofrojnë:
1. Parajsa fiskale për futbollistët
Ndryshe nga Italia, Spanja apo Anglia ku taksimi mbi pagat e larta të sportistëve varion nga 40% deri në 50%, Turqia ofron një normë të reduktuar prej vetëm 20%.
-
Shembull: Për të njëjtën pagë neto që merr një lojtar, klubi turk shpenzon pothuajse gjysmën e asaj që do të shpenzonte një klub në Serie A. Kjo u lejon atyre të ofrojnë paga marramendëse që joshin yjet e Premier League apo Bundesligës.
2. Huatë shtetërore dhe toleranca ndaj borxhit
Bankat shtetërore turke u ofrojnë katër klubeve të mëdha hua me norma interesi jashtëzakonisht të favorshme. Edhe pse borxhi i përbashkët i këtyre klubeve arriti në 1.14 miliardë euro në vitin 2025, shteti ka treguar tolerancë:
-
Një ligj i vitit 2022, që synonte të kufizonte borxhin e klubeve në vetëm 10% të të ardhurave bruto, nuk po zbatohet me rreptësi, duke u lënë dorë të lirë klubeve për shpenzime galopante.
3. Operacionet me pasuritë e paluajtshme
Klubet turke nuk fitojnë vetëm nga futbolli. Ata po shfrytëzojnë terrenet e tyre për projekte ndërtimi dhe shitje strategjike:
-
Fenerbahçe: Gjeneroi rreth 100 milionë euro nga shitja e terreneve në zonën e Atasehir.
-
Galatasaray: Shiti qendrën sportive të Florya-s te Bashkia e Stambollit, një lëvizje që pritet të gjenerojë deri në 500 milionë euro të ardhura potenciale.
Nga Osimhen te Sane: “Pushtimi” i merkatos
Ky model ekonomik ka sjellë në Stamboll emra që dikur ishin të paimagjinueshëm. Vetëm gjatë vitit 2025, pamë lëvizje si:
-
Galatasaray: Mbajtja e Osimhen (75 mln euro) dhe transferimi i Leroy Sane e Ilkay Gundogan.
-
Fenerbahçe: Rikthimi i Jhon Duran dhe Marco Asensio, krahas yjeve si Ederson dhe Skriniar.
-
Besiktas: Investime në lojtarë si Tammy Abraham dhe El Bilal Touré.
Me synimin e ri drejt yjeve të Serie A si Davide Frattesi dhe Ademola Lookman, duket se klubet turke do të vazhdojnë të jenë protagonistët kryesorë të merkatove të ardhshme, duke sfiduar hapur fuqinë financiare të 5 ligave kryesore të Evropës.
