MADRID – 19 Prill 2026 – Kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez, njoftoi sot se qeveria e tij do t’i kërkojë zyrtarisht Bashkimit Evropian të martën ndërprerjen e Marrëveshjes së Asociimit me Izraelin. Sipas Sanchez, ky hap vjen si pasojë e shkeljeve të vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare nga ana e qeverisë izraelite.
Gjatë një mitingu në Andaluzi, udhëheqësi spanjoll ishte i prerë në qëndrimin e tij: “Një qeveri që shkel të drejtën ndërkombëtare nuk mund të jetë partner i Bashkimit Evropian”.
Klausula e të drejtave të njeriut në fokus
Marrëveshja e Asociimit BE-Izrael, e cila ka hyrë në fuqi në vitin 2000, përmban një pikë kyçe që kushtëzon raportet dypalëshe me respektimin e të drejtave të njeriut. Spanja argumenton se veprimet ushtarake në Gaza dhe së fundmi në Liban, e bëjnë këtë marrëveshje të pavlefshme në rrethanat aktuale.
Një front i përbashkët me Irlandën dhe Slloveninë
Ky propozim nuk vjen i izoluar. Spanja ka rritur presionin diplomatik brenda bllokut evropian përmes disa etapave:
-
Shkurt 2024: Spanja dhe Irlanda dërguan letrën e parë të përbashkët drejtuar Komisionit Evropian për vlerësimin e situatës.
-
Prill 2026: Të premten e kaluar, Spanja, Irlanda dhe Sllovenia i kërkuan sërish Komisionit që rishikimi i marrëveshjes të jetë pikë e rendit të ditës në mbledhjen e ardhshme të Këshillit të Punëve të Jashtme.
Zhbllokimi i debatit në Bruksel
Sanchez ka ashpërsuar progresivisht tonet ndaj Izraelit, duke u bërë një nga zërat më kritikë brenda BE-së. Sipas tij, Unioni duhet të mbajë një qëndrim unik dhe të mbrojë vlerat mbi të cilat është ndërtuar, veçanërisht kur bëhet fjalë për mbrojtjen e civilëve dhe respektimin e konventave ndërkombëtare.
Kërkesa e Spanjës pritet të shkaktojë debate të ashpra në mbledhjen e ministrave të jashtëm të BE-së, pasi disa shtete anëtare vijojnë të jenë të rezervuara për ndërmarrjen e sanksioneve të tilla ekonomike dhe diplomatike ndaj Izraelit.
