TIRANË – Një analizë e thellë e rrjetit investigativ BIRN ka hedhur dritë mbi degradimin e shpejtë të infrastrukturës rrugore në Shqipëri, duke e lidhur atë me një zinxhir të gjatë korrupsioni, klientelizmi dhe mungese papërgjegjshmërie institucionale.
Rasti më flagrant mbetet aksi Qukës-Qafë Plloçë, i përuruar me bujë nga kryeministri Rama dhe zv.kryeministrja Balluku në shtator, por që u bllokua vetëm dy muaj më vonë për shkak të shembjeve masive.
“Rruga e Florinjtë”: 15 vite pritje dhe 260 milionë dollarë
Aksi prej 43 kilometrash, që lidh Librazhdin me Pogradecin, konsiderohet një nga projektet më të shtrenjta. Megjithëse u inagurua me muzikë popullore, realiteti teknik doli në pah shpejt:
-
Nëntor 2025: Rënie masive gurësh nga skatpatat.
-
Janar 2026: Shembje e plotë e bankinës pranë fshatit Gështenjas.
-
Arsyetimi zyrtar: Autoriteti Rrugor fajësoi “shiun e dendur”, por ekspertët thonë se fajtori i vërtetë është projektimi fiktiv.
Harta e dështimeve: Nga Llogaraja te Tuneli i Murrizit
Analiza e BIRN liston një sërë veprash të tjera që kanë shfaqur defekte të rënda sapo janë hapur:
-
Tuneli i Llogarasë: Video të kalimtarëve treguan ujë që rridhte nga tavani.
-
Rruga e Arbrit: Probleme të vazhdueshme në Tunelin e Murrizit.
-
Shëngjin-Velipojë: Defekte serioze pas sezonit të dimrit.
Ekspertët: “Nuk ndërtohet për të vjedhur, por për të grabitur”
Inxhinieri Xhevahir Ngjeqari dhe ekonomisti Zef Preçi argumentojnë se cilësia e dobët vjen nga një model i qëllimshëm klientelist:
-
Projektim me Google Maps: Preçi thekson se mjaft projekte bëhen pa shkelur fare në terren, duke injoruar studimet gjeologjike.
-
Supervizioni fiktiv: Kompanitë që duhet të kontrollojnë cilësinë shpesh janë në konflikt interesi me ndërtuesit.
-
Grabitja e fondeve: Sipas ekspertëve, të paktën gjysma e fondeve të dedikuara për rrugët nuk shkojnë në investim, por përdoren për pasurimin e paligjshëm të elitës politike.
Çështja “Balluku” në SPAK
Përveç dështimeve teknike, projektet janë nën hije të rëndë ligjore. SPAK ka zbuluar manipulime garash ku përfshihet ministrja Belinda Balluku. Megjithatë, kërkesa e SPAK për heqjen e imunitetit të saj mbahet peng në Kuvend nga mazhoranca që prej 16 dhjetorit të vitit të kaluar.
Analiza e BIRN konkludon se rrugët në Shqipëri nuk po dëmtohen nga natyra, por nga “gërryerja” që korrupsioni i bën parave të taksapaguesve në çdo hallkë të zinxhirit të ndërtimit.
