Diskutimi për zgjerimin e Bashkimit Evropian po merr një dinamikë të re. Sipas Simonida Kacaarska, drejtoreshë e Institutit për Politikë Evropiane (EPI), nevoja për të zgjidhur statusin e Ukrainës dhe presioni për të treguar suksese konkrete në Ballkanin Perëndimor po detyrojnë shtetet anëtare të paraqesin iniciativa të reja diplomatike.
Pikat kryesore të analizës:
-
Dështimi i “anëtarësimit të kthyeshëm”: Propozimi i Komisionit Evropian (shkurt 2026) për një model të “anëtarësimit të kthyeshëm” u refuzua shpejt nga shtetet anëtare, duke e detyruar komisioneren Marta Kos t’u kërkojë kryeqyteteve evropiane që ato vetë të hartojnë propozime konkrete për avancimin e procesit.
-
Axhenda Franko-Gjermane: Kacaarska vlerëson se “non-paper”-i i përbashkët franko-gjerman mbetet busulla kryesore për drejtimin e procesit, ndërsa vendet e Beneluksit (të udhëhequra nga Holanda) po kërkojnë garanci më të forta për sundimin e ligjit në procesin e anëtarësimit.
-
Fokusi te Mali i Zi dhe Shqipëria: BE-ja po ushtron presion për rezultate të prekshme:
-
Mali i Zi: Po shënon përparim të dukshëm drejt mbylljes së negociatave, me 16 kapituj tashmë të mbyllur dhe të tjerë në proces.
-
Shqipëria: Pritet një përparim i ngjashëm, i cili do të rriste presionin mbi BE-në për të përmbushur premtimet për anëtarësim të plotë.
-
Zgjerimi si domosdoshmëri gjeopolitike Në hijen e luftës në Ukrainë, zgjerimi i BE-së ka pushuar së qeni thjesht një çështje teknike burokratike. Ai është shndërruar në një domosdoshmëri gjeopolitike. Muajt në vijim pritet të jenë vendimtarë për definimin e kornizës së re financiare dhe strategjike të Bashkimit, ku presioni ndaj shteteve anëtare për të përshpejtuar integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor është më i lartë se kurrë.
