Pensionet e 70 deri në 80 për qind të personave të siguruar në shtyllën e dytë pensionale mund të llogariten nën shumën minimale të përcaktuar me ligj, ka paralajmëruar profesori dhe ish-ministri i Financave, Trajko Sllaveski. Duke iu referuar projeksioneve aktuariale, ai thekson se një pjesë e madhe e pensionistëve të ardhshëm nuk do të grumbullojnë mjete të mjaftueshme që pensioni i tyre i përbashkët (nga shtylla e parë dhe e dytë) të arrijë minimumin ligjor.
Pasojat për buxhetin e shtetit:
Sipas Sllaveskit, ky defekt në model do ta detyrojë shtetin të ndërhyjë sërish, ose duke kompensuar diferencën deri te pensioni minimal përmes Fondit të PIOM-it, ose përmes kthimit të detyrueshëm të të siguruarve në shtyllën shtetërore, një proces që u zbatua pjesërisht edhe në vitin 2019.
Problemet kryesore të fondeve private:
-
Shpërndarja e kontributeve: Nga 18% e kontributit total, vetëm 6% derdhen në llogaritë private. Kjo krijon deficit në fondin shtetëror, ndërkohë që kompanitë private arkëtojnë rregullisht komisione.
-
Politika e kujdesshme e investimeve: Rreth 65% e mjeteve në shtyllën e dytë janë investuar në obligacione shtetërore vendase, të cilat ofrojnë rrezik të ulët, por edhe përfitime shumë të kufizuara afatgjata.
A do të mbeten qytetarët pa pension minimal?
Edhe pse alarmi i Sllaveskit është serioz, ligji e obligon shtetin që të mbulojë diferencën nëse shuma nga të dyja shtyllat është më e ulët se minimumi. Rreziku i vërtetë, megjithatë, bie mbi arkën e shtetit dhe Fondin e PIOM-it, të cilët do të përballen me një barrë të rëndë financiare për të mbuluar mangësitë e akumuluara në fondet private pensionale.
