Ky është një zhvillim i rëndësishëm gjeopolitik që ka rritur tensionet mes Uashingtonit dhe Kopenhagenit. Më poshtë gjeni versionin e përkthyer dhe të strukturuar në shqip, i përshtatur për publikim në portalet WordPress.
Trump këmbëngul për Grenlandën: “Na duhet për sigurinë kombëtare të SHBA-së”
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka rikonfirmuar synimin e tij për marrjen e Grenlandës, duke deklaruar se ishulli gjigant i Arktikut është i domosdoshëm për “mbrojtjen kombëtare” të Amerikës. Kjo deklaratë ka shkaktuar një përplasje të re diplomatike me Danimarkën dhe autoritetet vendase të Grenlandës.
Emërimi i të dërguarit special ndez debatin
Trump ka emëruar guvernatorin republikan të Luizianës, Jeff Landry, si I dërguar Special për Grenlandën. Landry u shpreh se ndihet “i nderuar për të shërbyer që Grenlanda të bëhet pjesë e SHBA-së”, një qëndrim që u prit me kundërshtime të ashpra në Europë.
Pikat kryesore të deklaratës së Trump:
-
Prioriteti i Sigurisë: Trump theksoi se SHBA-të “duhet ta kenë” ishullin për arsye strategjike të sigurisë dhe jo për shkak të mineraleve të pasura.
-
Pozicioni Gjeostrategjik: Në mandatin e tij të dytë, Trump po e sheh Arktikun si një zonë kritike për mbrojtjen ndaj rivalëve globalë.
Reagimi i Danimarkës dhe Grenlandës
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, dhe kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, lëshuan një deklaratë të përbashkët ku kërkojnë respektimin e kufijve të tyre:
-
Integriteti Territorial: “Grenlanda u përket grenlandezëve. SHBA nuk duhet ta marrë atë. Kufijtë kombëtarë përcaktohen nga ligji ndërkombëtar,” thuhet në deklaratë.
-
Kundërshtimi i Aneksimit: Zyrtarët theksuan se parimet bazë të sovranitetit duhet të mbrohen dhe se nuk mund të aneksohen vende të tjera në vitin 2025.
Historia e përpjekjeve të SHBA-së për blerjen e Grenlandës
Kjo nuk është hera e parë që Uashingtoni tenton të marrë kontrollin e ishullit:
-
Viti 1867: Sekretari William H. Seward nisi bisedimet e para, por dështoi.
-
Viti 1946: SHBA ofroi 100 milionë dollarë, por Danimarka refuzoi.
-
Viti 2019: Gjatë mandatit të parë, Trump propozoi sërish blerjen, duke marrë një “Jo” të prerë nga Kopenhageni.
Analiza: Pozicioni i Grenlandës është jetik për kontrollin e rrugëve detare të Arktikut dhe monitorimin e hapësirës ajrore mbi Polin e Veriut, çka e bën atë një “aset” të çmuar në luftën e ftohtë moderne.
