Konflikti i përshkallëzuar në Lindjen e Mesme po ushtron një ndikim të fuqishëm dhe të pabarabartë në ekonominë botërore, duke goditur veçanërisht vendet që varen nga importi i energjisë. Ky është alarmi i përbashkët i lëshuar nga krerët e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), Grupit të Bankës Botërore (BB) dhe Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA).
Pas një takimi të nivelit të lartë në Uashington, pjesë e një grupi pune të krijuar në fillim të prillit, drejtuesit e këtyre institucioneve paralajmëruan se pasojat ekonomike dhe energjetike po bëhen gjithnjë e më sfiduese për stabilitetin global.
Rritja e çmimeve dhe pasiguria ushqimore
Sipas deklaratës së përbashkët, goditja e shkaktuar nga veprimet ushtarake ka rezultuar në një rritje të menjëhershme të çmimeve për:
-
Naftën dhe gazin natyror;
-
Plehrat artificiale;
-
Inputet bazë për industrinë ushqimore.
Kjo situatë ka rritur shqetësimet për sigurinë ushqimore dhe stabilitetin e tregut të punës, sidomos në vendet në zhvillim dhe ato më të varfra. Ndërsa importuesit e energjisë po përballen me kosto marramendëse, edhe disa vende eksportuese në rajon kanë pësuar rënie të tërdhurave për shkak të ndërprerjeve në zinxhirët e furnizimit.
Bllokada në Ngushticën e Hormuzit dhe dëmtimi i infrastrukturës
Organizatat theksojnë se situata mbetet tejet e pasigurt. Trafiku detar përmes Ngushticës strategjike të Hormuzit ende nuk është normalizuar plotësisht. Edhe nëse lëvizja rikthehet në normalitet, ekspertët parashikojnë se do të duhet kohë që rezervat globale të kthehen në nivelet e mëparshme.
“Çmimet e karburanteve dhe plehrave mund të mbeten të larta për një kohë të gjatë duke pasur parasysh dëmtimet në infrastrukturë,” paralajmërojnë institucionet, duke shtuar se mungesa e lëndëve të para do të ketë implikime zinxhir në industrinë energjetike dhe atë ushqimore.
Impakti social dhe planet e ndihmës
Përveç sferës financiare, konflikti ka sjellë zhvendosje masive të popullsisë, humbje të vendeve të punës dhe rënie drastike të turizmit, gjë që rrit presionin mbi buxhetet shtetërore.
FMN dhe Banka Botërore njoftuan se po monitorojnë situatën nga afër për të përshtatur strategjitë ekonomike dhe për të ofruar mbështetje financiare për shtetet më të rrezikuara. Ky koordinim vjen përpara publikimit të raporteve të rëndësishme mbi perspektivat ekonomike botërore që priten të dalin së shpejti.
