WASHINGTON – Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka ndërhyrë me urgjencë në tregjet globale të energjisë, duke njoftuar se Marina e SHBA-së do të nisë shoqërimin ushtarak të cisternave të naftës në Ngushticën e Hormuzit “nëse është e nevojshme”. Ky njoftim ka sjellë një qetësim të menjëhershëm të bursave, duke frenuar rritjen galopante të çmimeve që pasoi kërcënimet e Iranit.
Reagimi i menjëhershëm i tregjeve
Vetëm pak minuta pas deklaratës së Presidentit në rrjetin “Truth Social”, nafta e papërpunuar e tipit Brent, e cila kishte shënuar një rritje prej 8% brenda ditës, u tkurr ndjeshëm. Në mbyllje të tregjeve amerikane, nafta Brent qëndroi pak nën nivelin e 80 dollarëve për fuçi, me një rritje të përgjithshme prej vetëm 2.9%, duke fshirë pjesën më të madhe të shtimit të vlerës nga paniku fillestar.
Garantimi i lundrimit dhe “mburoja” financiare
Përveç forcës ushtarake, Trump ka aktivizuar edhe një mekanizëm të fuqishëm financiar. Ai urdhëroi Korporatën Amerikane për Financimin e Zhvillimit (DFC) që të ofrojë sigurim ndaj rrezikut politik për të gjitha kompanitë e transportit detar që operojnë në Gjirin Persik.
“Kam urdhëruar DFC-në që të ofrojë, me kushte shumë të arsyeshme, sigurim dhe garanci për sigurinë financiare të gjithë tregtisë detare. Shtetet e Bashkuara do të garantojnë rrjedhën e lirë të energjisë drejt tregjeve botërore,” u shpreh Presidenti, duke shtuar se fuqia ekonomike dhe ushtarake e SHBA-së mbetet dominuese në botë.
Prapavija: Kërcënimi i Iranit
Tensionet në rajon arritën pikun pasi Irani njoftoi mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një pikë kyçe ku kalon rreth 20% e konsumit botëror të naftës. Teherani u zotua të godasë çdo anije që tenton të sfidojë bllokadën, veprim ky që i çoi çmimet në nivelin më të lartë të 13 muajve të fundit në Evropë.
Ekspertët e tregjeve sugjerojnë se lëvizja e Trumpit synon të shmangë një krizë të re inflacioni global, duke i dërguar një mesazh të qartë Teheranit se Uashingtoni nuk do të lejojë përdorimin e energjisë si mjet shantazhi gjeopolitik.
Çfarë pritet më tej?
Analistët parashikojnë se nëse Marina e SHBA-së nis patrullimet aktive dhe shoqërimin e anijeve tregtare, çmimet e karburanteve mund të pësojnë një rënie tjetër drejt stabilizimit. Sytë e botës mbeten nga Ngushtica e Hormuzit, ku çdo incident i mundshëm detar mund të riaktivizonte luhatjet në bursa.
