Kryetarja e Komunës së Preshevës, Ardita Sinani, ka zhvilluar një takim të rëndësishëm me Komisionerin e Lartë të OSBE-së për Pakicat Kombëtare, Christophe Kamp, ku ka kërkuar përfshirje më të fuqishme ndërkombëtare për të adresuar situatën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës. Sipas Sinanit, shqiptarët në këtë rajon po përballen me një përkeqësim të vazhdueshëm të pozitës së tyre juridike, shoqërore dhe ekonomike.
Ajo theksoi se, ndonëse rajoni i Ballkanit ka shënuar progres në avancimin e të drejtave të pakicave, Lugina e Preshevës është e vetmja zonë ku këto të drejta janë në rënie të dukshme, për shkak të asaj që ajo e quajti “diskriminim i institucionalizuar” dhe politikë sistematike të izolimit.
Sinani vuri në qendër të kritikës moszbatimin e të gjitha marrëveshjeve të deritanishme me autoritetet serbe, përfshirë Planin e Çoviqit (2001), marrëveshjen e Trupit Koordinues (2009) dhe planin me 7 pika (2013), të cilat, siç tha ajo, “kanë mbetur dokumente pa vlerë praktike” prej më shumë se 20 vitesh.
Ndër shqetësimet më të theksuara, Sinani përmendi mosnjohjen e diplomave të Kosovës, një praktikë që po kufizon perspektivën e të rinjve shqiptarë dhe po kontribuon në migrim masiv. Ajo gjithashtu denoncoi pasivizimin e adresave, të cilin e cilësoi si “model administrativ të spastrimit etnik”, me ndikim veçanërisht të rëndë në Medvegjë.
Kryetarja ngriti edhe çështjet e diskriminimit në arsim, mungesën e teksteve në gjuhën shqipe, ndalimin e arsimit të lartë në shqip dhe përfaqësimin minimal të shqiptarëve në institucionet shtetërore të Serbisë.
Në takim, Sinani i prezantoi Komisionerit Kamp një set kërkesash konkrete, duke përfshirë krijimin e një mekanizmi monitorimi të posaçëm për Luginën e Preshevës, angazhimin e OSBE-së në zgjidhjen e çështjes së diplomave, mbikëqyrjen e politikës së adresave dhe nisjen e një dialogu të strukturuar në formatin OSBE–Beograd–Preshevë me raporte periodike.
Sinani theksoi se një rol më aktiv i OSBE-së është thelbësor për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve dhe për parandalimin e proceseve që rrezikojnë stabilitetin demografik dhe institucional të rajonit.
